Kto mo?e kandydowa??

Prawo wybieralno?ci (bierne prawo wyborcze) przys?uguje osobie maj?cej prawo wybierania do danej rady.
Nie maj? prawa wybieralno?ci osoby:
1) karane za przest?pstwo umy?lne ?cigane z oskar?enia publicznego
2) wobec ktrych wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzaj?cy post?powanie karne w sprawie pope?nienia przest?pstwa umy?lnego ?ciganego z oskar?enia publicznego
3) wobec ktrych wydano prawomocne orzeczenie s?du stwierdzaj?ce utrat? prawa wybieralno?ci (o ktrym mowa w ustawie z dnia 18 pa?dziernika 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organw bezpiecze?stwa pa?stwa z lat 1944-1990 oraz tre?ci tych dokumentw)
Prawa wybieralno?ci nie ma obywatel Unii Europejskiej nieb?d?cy obywatelem polskim pozbawiony prawa wybieralno?ci w pa?stwie cz?onkowskim Unii Europejskiej, ktrego jest obywatelem.
Mo?na kandydowa? tylko do jednego z organw, stanowi?cych jednostki samorz?du terytorialnego. Mo?na by? radnym tylko jednej z rad.
 

Ustalanie wynikw wyborw

Niezw?ocznie po zako?czeniu g?osowania obwodowa komisja wyborcza ustala wyniki g?osowania w obwodzie do danej rady.
Komisja ustala, na podstawie aktualnego spisu wyborcw, liczb? osb uprawnionych do g?osowania oraz liczb? wyborcw, ktrym wydano karty do g?osowania. Przewodnicz?cy komisji w obecno?ci jej cz?onkw otwiera urn? wyborcz?, po czym komisja liczy znajduj?ce si? w niej karty do g?osowania. Kart do g?osowania przedartych, ca?kowicie na dwie lub wi?cej cz??ci, nie bierze si? pod uwag? przy obliczeniach.
Obwodowa komisja wyborcza ustala, na podstawie wa?nych kart do g?osowania, liczb? g?osw niewa?nych oraz liczb? g?osw wa?nie oddanych na ka?d? z list kandydatw i g?osw wa?nie oddanych na poszczeglnych kandydatw ka?dej z list. Komisja sporz?dza w trzech egzemplarzach protok? g?osowania w obwodzie.
 

Wa?no?? wyborw

W ci?gu 14 dni od dnia wyborw mo?e by? wniesiony protest przeciwko wa?no?ci wyborw do danej rady lub przeciwko wa?no?ci wyboru radnego z powodu: dopuszczenia si? przest?pstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisw ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatw i sejmikw wojewdztw, dotycz?cych g?osowania, ustalenia wynikw g?osowania lub wynikw wyborw. Protest wnosi si? na pi?mie do w?a?ciwego s?du okr?gowego.
 

Tworzenie komitetw wyborczych

Komitety wyborcze mog? by? tworzone przez: partie polityczne i koalicje partii politycznych, stowarzyszenia i organizacje spo?eczne oraz wyborcw. Komitety wyborcze w imieniu partii politycznych, organizacji i wyborcw wykonuj? czynno?ci wyborcze, a w szczeglno?ci zg?aszaj? kandydatw na radnych oraz prowadz?, na zasadzie wy??czno?ci, kampani? wyborcz? na ich rzecz.
Komitet wyborczy partii politycznej lub koalicji zmuszony jest zawiadomi? Pa?stwow? Komisj? Wyborcz? o utworzeniu komitetu oraz o zamiarze zg?aszania kandydatw na radnych. Komitet wyborczy organizacji obowi?zany jest zawiadomi? komisarza wyborczego w?a?ciwego ze wzgl?du na siedzib? organizacji o utworzeniu komitetu oraz o zamiarze zg?aszania kandydatw na radnych. W przypadku, gdy komitet wyborczy organizacji zamierza zg?osi? kandydatw na radnych w wi?cej ni? jednym wojewdztwie, obowi?zany jest powiadomi? Pa?stwow? Komisj? Wyborcz? o utworzeniu komitetu oraz o zamiarze zg?aszania kandydatw na radnych. Obywatele, w liczbie co najmniej 5, maj?cy prawo wybierania, mog? utworzy? komitet wyborczy wyborcw. Po zebraniu co najmniej 20 podpisw obywateli maj?cych prawo wybierania, popieraj?cych utworzenie komitetu, nale?y zawiadomi? komisarza wyborczego w?a?ciwego ze wzgl?du na siedzib? komitetu o jego utworzeniu. Je?li obywatele maj? zamiar zg?osi? kandydatw na radnych w wi?cej ni? jednym wojewdztwie, po zebraniu co najmniej 1000 podpisw obywateli maj?cych prawo wybierania, popieraj?cych utworzenie komitetu, nale?y zawiadomi? Pa?stwow? Komisj? Wyborcz? o jego utworzeniu.
Zawiadomienie mo?e by? dokonane w terminie od dnia og?oszenia rozporz?dzenia o zarz?dzeniu wyborw do 50 dnia przed dniem wyborw.
 

Finansowanie kampanii wyborczej

Wydatki komitetw wyborczych ponoszone w zwi?zku z wyborami s? pokrywane z ich ?rde? w?asnych. Komitet wyborczy mo?e pozyskiwa? i wydatkowa? ?rodki jedynie na cele zwi?zane z wyborami, od dnia wydania przez w?a?ciwy organ postanowienia o przyj?ciu zawiadomienia o utworzeniu komitetu. Zabrania si? pozyskiwania ?rodkw przez komitet wyborczy po dniu wyborw i wydatkowania ?rodkw przez komitet wyborczy po dniu z?o?enia sprawozdania finansowego. Zabronione jest przeprowadzanie przez komitet zbirek publicznych.
?rodki finansowe przekazywane komitetowi wyborczemu partii politycznej mog? pochodzi? wy??cznie z funduszu wyborczego tej partii. ?rodki finansowe przekazywane koalicyjnemu komitetowi wyborczemu mog? pochodzi? wy??cznie z funduszy wyborczych partii politycznych, wchodz?cych w sk?ad koalicji. ?rodki finansowe komitetu wyborczego organizacji i komitetu wyborczego wyborcw mog? pochodzi? wy??cznie z wp?at osb fizycznych (za wyj?tkiem cudzoziemcw maj?cych miejsce zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oraz osb fizycznych niemaj?cych miejsca zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, z wy??czeniem obywateli polskich zamieszka?ych za granic?) oraz kredytw bankowych zaci?ganych na cele zwi?zane z wyborami.
Komitetom wyborczym nie wolno przyjmowa? warto?ci niepieni??nych, z wyj?tkiem nieodp?atnych us?ug polegaj?cych na rozpowszechnianiu plakatw i ulotek wyborczych przez osoby fizyczne.
?rodki finansowe komitetu wyborczego s? gromadzone wy??cznie na jednym rachunku bankowym. ??czna suma wp?at od osoby fizycznej na rzecz komitetu wyborczego nie mo?e przekracza? 15-krotno?ci minimalnego wynagrodzenia za prac?, obowi?zuj?cego w dniu poprzedzaj?cym dzie? og?oszenia rozporz?dzenia o zarz?dzeniu wyborw. ?rodki finansowe mog? by? wp?acane na rzecz komitetu wyborczego jedynie czekiem, przelewem lub kart? p?atnicz?.
Komitety wyborcze mog? wydatkowa? na kampani? wyborcz? wy??cznie kwoty ograniczone limitami wydatkw. Limit ustala si? mno??c kwot? przypadaj?c? na jeden mandat radnego przez liczb? mandatw przypadaj?cych na okr?g lub okr?gi, w ktrych komitet wyborczy zarejestrowa? kandydatw. Kwota przypadaj?ca na jeden mandat radnego wynosi w wyborach do rady gminy w gminach powy?ej 20 000 mieszka?cw 1000 z?, w wyborach do rady powiatu 2000 z?, w wyborach do sejmiku wojewdztwa 5000 z?.
Finansowanie kampanii wyborczej jest jawne.
 

Wybory do rad gmin

W gminach licz?cych powy?ej 20 000 mieszka?cw podzia?u mandatw pomi?dzy listy kandydatw lub dokonuje si? proporcjonalnie do ??cznej liczby wa?nie oddanych g?osw na kandydatw danej listy. W podziale mandatw uczestnicz? listy kandydatw tych komitetw wyborczych, na ktrych listy w skali gminy oddano co najmniej 5% wa?nie oddanych g?osw.
Dla wyboru rady w gminie licz?cej powy?ej 20 000 mieszka?cw tworzy si? okr?gi wyborcze, w ktrych wybieraj? si? od 5 do 8 radnych. Informacj? o okr?gach wyborczych, ich granicach i numerach, liczbie radnych wybieranych w ka?dym okr?gu wyborczym oraz o wyznaczonej siedzibie gminnej komisji wyborczej podaje do publicznej wiadomo?ci wjt (burmistrz, prezydent miasta), w formie obwieszczenia, najp?niej w 50 dniu przed dniem wyborw.
Lista kandydatw w wyborach do rady w gminie licz?cej powy?ej 20 000 mieszka?cw nie mo?e zawiera? mniej ni? 5 nazwisk kandydatw, z tym ?e liczba kandydatw nie mo?e by? wi?ksza ni? dwukrotno?? liczby radnych wybieranych w danym okr?gu wyborczym. Kandydowa? mo?na tylko w jednym okr?gu wyborczym i tylko z jednej listy kandydatw. Ka?da zg?aszana lista kandydatw powinna by? poparta podpisami co najmniej 150 wyborcw. Listy kandydatw, odr?bnie dla ka?dego okr?gu wyborczego, zg?asza si? do gminnej komisji wyborczej najp?niej w 30 dniu przed dniem wyborw, wraz z wykazem osb popieraj?cych list?.
W wyborach do rady w gminie licz?cej ponad 20 000 mieszka?cw gminna komisja wyborcza, na podstawie zestawienia wynikw g?osowania w okr?gu wyborczym, dokonuje podzia?u mandatw w ka?dym okr?gu wyborczym pomi?dzy listy kandydatw, na ktre w skali gminy oddano co najmniej 5% wa?nie oddanych g?osw, w sposb nast?puj?cy:
1) liczb? g?osw wa?nie oddanych na ka?d? z list w okr?gu wyborczym dzieli si? kolejno przez 1, 2, 3, 4, 5 i dalsze kolejne liczby, a? do chwili, gdy z otrzymanych w ten sposb ilorazw da si? uszeregowa? tyle kolejno najwi?kszych liczb, ile wynosi liczba mandatw do rozdzielenia mi?dzy listy;
2) ka?dej li?cie przyznaje si? tyle mandatw, ile spo?rd ustalonego w powy?szy sposb szeregu ilorazw przypada jej liczb kolejno najwi?kszych
Mandaty przypadaj?ce danej li?cie kandydatw uzyskuj? kandydaci w kolejno?ci wynikaj?cej z otrzymanej liczby g?osw w ramach listy. Je?eli rwn? liczb? g?osw uprawniaj?c? do uzyskania mandatu otrzyma?o dwch lub wi?cej kandydatw z danej listy, o wyborze rozstrzyga kolejno?? umieszczenia nazwisk kandydatw na li?cie.